2 Journal of Nursing Education

fa نارسایی‌های برنامه‌های آموزشی کارشناسی‌ارشد پرستاری در ایران و راهبردهای ارتقا: مرور سیستماتیک Shortcomings of Master's Degree Nursing Education Programs in Iran and Strategies for Improvement: A Systematic Review تخصصي Special مروری Review مقدمه:<a name="_Hlk216967387"> </a>تحولات سریع نظام سلامت و پیچیدگی مراقبت‌های پرستاری، بازنگری مستمر برنامه‌های آموزشی را الزامی کرده است. برنامه درسی پرستاری نقشی اساسی در تربیت پرستاران متخصص دارد، اما شواهد نشان می‌دهد که برنامه‌های کارشناسی ارشد پرستاری ایران با نیازهای جامعه و استانداردهای بین‌المللی هم‌راستا نیستند. شناسایی نارسایی‌های مؤثر بر کارایی برنامه‌ها و ارائه راهکارهای بهبود می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش و صلاحیت حرفه‌ای فارغ‌التحصیلان منجر شود. این پژوهش با هدف مرور نظام‌مند مطالعات تطبیقی برنامه‌های آموزشی کارشناسی ارشد پرستاری ایران و دانشگاه‌های معتبر جهان و شناسایی چالش‌های موجود انجام شد. <a name="_Hlk215643734">روش‌کار:</a> <a name="_Hlk214858790">این پژوهش، مرور نظام‌مند بر اساس دستورالعمل پریزما است. جستجو با کلیدواژه‌های «پرستاری»، «مطالعه تطبیقی»، «برنامه درسی»، «برنامه آموزشی»، «کارشناسی ارشد پرستاری» و «کوریکولوم»، با استفاده از عملگرهای بولی </a>OR و AND در پایگاه‌های Web of Science، PubMed، Scopus، SID، ISC، Magiran، Cochrane و Google Scholar بین سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ انجام شد. از میان ۱۷۵۷۲ مقاله بازیابی‌شده، ۴۲ مطالعه بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شد. کیفیت مقالات با چک‌لیست برنامه مهارت‌های ارزیابی نقادانه مطالعات (2018) ارزیابی و داده‌ها به روش تحلیل محتوای استقرایی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: دو طبقه اصلی شامل «نارسایی‌های ساختاری و محتوایی» (چهار طبقه فرعی: ساختار برنامه، الزامات پذیرش، محتوای درسی، و نقش‌ها و مهارت‌های حرفه‌ای) و «راهبردهای ارتقای کیفیت» (چهار طبقه فرعی آموزش و پژوهش مبتنی بر شواهد، تلفیق آموزش نظری و عملی، توسعه مهارت‌های مدیریتی و رهبری، و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین تدریس) شناسایی شد. نتیجه‌گیری: برنامه‌های موجود به‌دلیل فقدان ماهیت تخصصی، عدم انطباق با نیازهای جامعه و نبود جایگاه حرفه‌ای مشخص، کارآمدی لازم را ندارند. بازنگری مبتنی بر پژوهش، آموزش بالینی واقعی، تقویت مهارت‌های تصمیم‌گیری و به‌کارگیری روش‌های نوین آموزشی می‌تواند کیفیت و اثربخشی آن را بهبود بخشد.   Introduction: Rapid changes in health systems and the complexity of nursing care necessitate continuous revision of educational programs. Nursing curricula play a vital role in training competent professionals; however, evidence shows that Master’s programs in nursing in Iran are not fully aligned with community needs and international standards. Identifying deficiencies affecting program effectiveness and proposing improvement strategies can enhance educational quality and graduates’ professional competence. This study systematically reviewed comparative research on Master’s nursing curricula in Iran and top international universities to identify current challenges. Methods: This systematic review followed PRISMA guidelines. Keywords including “nursing,” “comparative study,” “curriculum,” “educational program,” “Master’s in nursing,” and “curriculum design” were searched using Boolean operators (OR, AND) in Web of Science, PubMed, Scopus, SID, ISC, Magiran, Cochrane, and Google Scholar databases (2011–2026). Of 17,572 retrieved articles, 42 met inclusion and exclusion criteria for final analysis. Study quality was assessed using the Critical Appraisal Skills Programme (CASP, 2018) checklist. Data were analyzed through inductive content analysis. Results: Two main categories emerged: (1) “Structural and content deficiencies” with four subcategories (curriculum structure, admission requirements, curriculum content, and professional roles and skills) and (2) “Quality improvement strategies” with four subcategories (evidence-based teaching and research, integration of theoretical and clinical education, development of managerial and leadership skills, and use of innovative teaching technologies. Conclusion: The current curriculum lacks a defined specialty orientation, alignment with social and cultural needs, and a clear professional role for graduates, leading to limited effectiveness. Revision toward research-oriented approaches, authentic clinical learning, enhancement of decision-making skills, and implementation of modern educational methods can improve its quality and impact. Limitations included restricted access to some databases, potential selection bias, and language constraints.   تحلیل‌محتوا؛ برنامه‌درسی؛ برنامه آموزشی؛ آموزش‌پرستاری؛ کارشناسی ارشد, مطالعه‌تطبیقی Content analysis, Curriculum, Educational program, Nursing education, Master's degree, Comparative study 1 21 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-1906-1&slc_lang=fa&sid=1 Effat Sheikhbahaeddinzadeh عفت شیخ بهاءالدین زاده esheikhbahaee@gmail.com 100319475328460030365 100319475328460030365 Yes گروه پرستاری، واحد فردوس، دانشگاه آزاد اسلامی، فردوس، ایران