fa اثربخشی آموزش مهارت‌های خودتعیین گری بر استرس ادراک‌شده و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان دوره اول متوسطه تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">مقدمه</span></b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">: نوجوانی دوره‌ای پرتنش برای دختران است که استرس ادراک‌شده و مشکلات سازگاری تحصیلی را افزایش می‌دهد؛ این پژوهش باهدف تعیین اثربخشی آموزش مهارت‌های خودتعیین‌گری بر استرس ادراک‌شده و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">روش</span></b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون همراه با گروه گواه و دوره پیگیری 2ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر متوسطه اول شهرستان بیرجند در سال تحصیلی </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۱۴۰۳-۱۴۰۴</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> بود. از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۴۰</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> نفر واجد شرایط (دارای نمرات پایین در استرس و سازگاری) انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۲۰</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> نفری آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت پروتکل </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۱۰</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> جلسه‌ای آموزش مهارت‌های خودتعیین‌گری قرار گرفت و گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با پرسشنامه‌های استاندارد استرس ادراک‌شده </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Cohen</span></span> <span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">(1983)</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> و سازگاری تحصیلی </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Sinha & Sink</span></span> <span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">(1993) و با استفاده از تحلیل کواریانس در نرم‌افزار </span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">SPSS</span></span> <span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">نسخه </span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">۲۶</span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:"> تحلیل شدند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها</span></b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">: نتایج نشان داد میانگین نمره استرس ادراک‌شده در گروه آزمایش نسبت به گواه به‌طور معناداری کاهش یافت (</span>p<0.001<span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">، مجذور اتا=</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">885/0). </span><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">همچنین، میانگین نمره سازگاری تحصیلی در گروه آزمایش نسبت به گواه افزایش معناداری نشان داد (</span>p<0.001<span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">، مجذور اتا=</span><span b="" lang="FA" mitra="" style="font-family:">86/0). ماندگاری اثرات مداخله در دوره پیگیری نیز تداوم داشت.</span><span lang="AR-SA" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">نتیجه‌گیری</span></b><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">: آموزش مهارت‌های خودتعیین‌گری با تقویت نیازهای روانی پایه، منجر به کاهش استرس و بهبود سازگاری تحصیلی دختران نوجوان می‌شود. لذا پیاده‌سازی این مداخله در ساختار خدمات پرستایی مدارس و برنامه‌های درسی توصیه می‌گردد. این رویکرد می‌تواند به مشاوران و پرستاران مدرسه کمک کند تا با توانمندسازی دانش‌آموزان در مدیریت استرس و خودتنظیمی، به بهبود شاخص‌های سازگاری تحصیلی و سلامت روان آنان کمک کنند.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Introduction:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Adolescence is a stressful period for girls, characterized by increased perceived stress and academic adjustment difficulties. This study aimed to determine the effectiveness of self-determination skills training on perceived stress and academic adjustment in adolescent girls.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methods:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> This semi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group and a 2-month follow-up. The statistical population included all first-cycle secondary school girls in Birjand during the academic year 2024-2025. Using a multi-stage cluster sampling method, 40 eligible participants (with low scores in stress and adjustment) were selected and randomly assigned to two groups of 20: an experimental group and a control group. The experimental group received a 10-session self-determination skills training protocol, while the control group received no intervention. Data were collected using the Perceived Stress Scale (Cohen, 1983) and the Academic Adjustment Questionnaire (Sinha & Sink, 1993) and analyzed using ANCOVA in SPSS-26.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Findings:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The results showed that the mean perceived stress score in the experimental group decreased significantly compared to the control group (p<0.001, &eta;²=0.885). Also, the mean academic adjustment score in the experimental group increased significantly compared to the control group (p<0.001, &eta;²=0.86).</span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The persistence of the intervention effects continued during the follow-up period.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Teaching self-determination skills by strengthening basic psychological needs leads to reduced stress and improved academic adjustment of adolescent girls. Therefore, implementation of this intervention in the structure of school worship services and curricula is recommended. This approach can help school counselors and nurses to help improve academic adjustment and mental health indicators by empowering students in stress management and self-regulation.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; استرس ادراک‌شده, خودتعیین‌گری, دختران نوجوان, سازگاری تحصیلی Self-determination, Stress, Academic Adjustment, Adolescent Girls 37 51 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-2003-1&slc_lang=fa&sid=1 Sareh Khosravi ساره خسروی SarehKhosravi79@gmail.com 100319475328460031044 100319475328460031044 No Master of Educational Psychology, Department of Psychology, Islamic Azad University, Birjand Branch, Birjand, Iran. کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بیرجند، بیرجند، ایران. Minoo Miri مینو میری m.miri@cfu.ac.ir 100319475328460031045 100319475328460031045 Yes Associate Professor, Department of Psychology and Counseling, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran. استادیار، گروه آموزشی روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران.