fa مقایسه تأثیر دو روش آموزش چهره به چهره و کتابچه آموزشی بر خودکارآمدی تنفسی مبتلایان به بیماری مزمن انسدادی ریه مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های منتخب دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research مقدمه: آموزش به بیمار یک راهکار اساسی در کنترل فرایند بیماری و کاهش هرچه بیشتر عوارض در افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن می‌باشد. امروزه بیشتر آموزش‌ها و اطلاعات در سیستم بهداشتی با روش‌های نامتناسب و در سطح بالاتری از آنچه که برای افراد قابل فهم باشد، ارایه می‌شود. هدف مطالعه حاضر مقایسه اثربخشی دو مورد از رایج‌ترین روش‌های آموزشی در سیستم درمانی یعنی آموزش چهره به چهره و استفاده از یک کتابچه آموزشی در بازتوانی تنفسی افراد مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه می‌باشد. روش: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی از نوع کارآزمایی بالینی می‌باشد که در سال 1391 برروی 75 فرد مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه، مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های مسیح دانشوری و امام حسین (ع) شهر تهران انجام شده است. نمونه‌های پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری مبتنی بر هدف انتخاب و به صورت تصادفی به سه گروه (آموزش با کتابچه، آموزش چهره به چهره و گروه کنترل) تقسیم شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و خودکارآمدی تنفسی جمع‌آوری شد. به افراد 2 گروه آزمون مطالبی با محتوی یکسان اما روش آموزش متفاوت ارایه شد. گروه کنترل آموزش‌های روتین در بخش را دریافت نمودند. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و استنباطی انجام گردید. یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان‌دهنده همگن بودن سه گروه مطالعه در زمینه ویژگی‌های جمعیت‌شناختی می‌باشد. همچنین آزمون آماری آنالیز واریانس تفاوت معناداری در میانگین نمره خودکارآمدی تنفسی سه گروه قبل از مداخله نشان نداد (169/0=p) در حالی که میانگین نمره خودکارآمدی تنفسی در گروه آموزش چهره به چهره بعد از مداخله تفاوت معناداری با دو گروه دیگر داشت (001/0p<). از سوی دیگر بین دو گروه آموزش با استفاده از کتابچه آموزشی و گروه کنترل در این زمینه بعد از مداخله تفاوت معناداری دیده نشد (998/0=p). نتیجه‌گیری: یافته‌های مطالعه نشان‌دهنده اثربخشی بیشتر روش آموزشی چهره به چهره نسبت به روش آموزش با استفاده از کتابچه راهنما در افراد مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه می‌باشد. لذا پرستاران به عنوان مراقبین مبتلایان به بیماری مزمن انسدادی ریه با ارایه آموزش‌های چهره به چهره می‌توانند نقش ارزشمندی را در ارتقای خودکارآمدی تنفسی مبتلایان به این بیماری و در نهایت بهبود هرچه بیشتر کیفیت زندگی آنان داشته باشند. Introduction: Patient education is an essential strategy in disease control that reduces complications in patient with chronic diseases. Today, most of the education and information presented in health care systems are at a higher level and are not an appropriate method for people to understand. This study aimed to examine the impact of two of the above methods on respiratory self-efficacy among people with COPD. Method: This study is a quasi-experimental clinical trial that performed in 2012 on 75 patients with chronic obstructive pulmonary disease attending Masihe - Daneshvary and Emam Hosien hospitals in Tehran, Iran. We used purposive sampling method and the participants in the study were divided into three random categories (face to face, educational booklet, and control groups). The two groups of subjects were presented with identical content but different training methods. The control group received the routine instruction in the ward. Data analysis was performed using descriptive and inferential statistics. Results: The results showed homogeneity at demographic data in three groups of study. Comparison of demographic and mean respiratory self-efficacy in the baseline between three study groups showed no significant difference. But the mean of respiratory self-efficacy in the past revealed a significant difference between face to face educational group and control groups (P<0.001). The test showed no significant difference between educational booklet group and control group (P>0.05). Conclusion: Among people with COPD, face to face educational strategies increased respiratory self-efficacy more than booklet educational method. Consequently, nurses as care providers in patients with COPD can have a valuable role in patient education using face to face education method. بیماری مزمن انسدادی ریه، خودکارآمدی، آموزش چهره به چهره، کتابچه آموزشی COPD, self efficacy, face to face education, educational booklet 1 7 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-51-2&slc_lang=fa&sid=1 M Etemadi Sanandaji ماشاالله اعتمادی سنندجی mashsalaetemadi@yahoo.com 10031947532846003583 10031947532846003583 Yes دانشگاه علوم پزشکی کردستان A Ghahri Sarabi علیرضا قهری سرابی 10031947532846003584 10031947532846003584 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی H Bonakdar حمیرا بنکدار 10031947532846003585 10031947532846003585 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی A Akbarzade Baghban علیرضا اکبرزاده باغبان 10031947532846003586 10031947532846003586 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی H Banaderakhshan همایون بنادرخشان 10031947532846003587 10031947532846003587 No دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی S Ghasemi سعید قاسمی 10031947532846003588 10031947532846003588 No دانشگاه علوم پزشکی نیشابور