fa بررسی اثربخشی یادگیری تلفیقی بر مهارت‌های تفکر انتقادی دانشجویان پرستاری تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research مقدمه: پیشرفت‌های سریع در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در عصر حاضر، توجه تکنولوژی را به سوی نیازهای انسان برده است. یکی از نیازهای اساسی و سازنده انسان، مهارت‌های تفکر انتقادی است که در رشد و تکامل فرد و تمدن بشری نقش مؤثری دارد. تاکنون اثر متغیرهای زیادی بر تفکر انتقادی مورد بررسی قرار گرفته شده است، اما تأثیر استفاده از یادگیری تلفیقی بر تفکر انتقادی دانشجویان پرستاری مغفول مانده است. لذا هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر استفاده از یادگیری تلفیقی، بر پرورش مهارت‌های تفکر انتقادی دانشجویان پرستاری بوده است. روش: محققان در این پژوهش از روش نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و کنترل استفاده کرده‌اند. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اردبیل تشکیل می‌داد که از این جامعه دو کلاس به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب گردید. ابزار استفاده شده در این پژوهش پرسشنامه مهارت‌های تفکر انتقادی کالیفرنیا فرم ب (CCTST) بود. در اجرای پژوهش ابتدا آزمون مهارت‌های تفکر انتقادی برای هر دو گروه (آزمایش و کنترل) اجرا شد. سپس گروه آزمایش به مدت یک ترم تحصیلی با یادگیری تلفیقی و گروه کنترل به صورت حضوری آموزش دیدند. در آخر ترم پس‌آزمون مهارت‌های تفکر انتقادی برای هر دو گروه اجرا شد. در نهایت نمرات حاصل از آزمون با روش آماری تحلیل کوواریانس، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: بین میانگین نمره مهارت‌های تفکر انتقادی در دو گروه آزمایشی و کنترل، قبل از مداخله آموزشی تفاوت معناداری نبود (گروه کنترل: 93/10، گروه آزمایش (25/11). نتایج بعد از مداخله آموزشی نشان داد که میزان نمره مهارت‌های تفکر انتقادی گروه آزمایش به طور معناداری نسبت به گروه کنترل (میانگین گروه آزمایش: 41/13 و گروه کنترل: 16/11) افزایش یافته است (001/0p<). نتیجه‌گیری: نتیجه این پژوهش نشان داد که یادگیری تلفیقی بر مهارت‌های تفکر انتقادی و زیرمؤلفه‌های تحلیل، ارزشیابی و استنباط تأثیر معناداری دارد اما بر مؤلفه‌های استدلال استقرایی و قیاسی تأثیر معناداری نداشت. بنابراین استفاده از یادگیری تلفیقی در آموزش، یکی از عوامل مهم رشد و شکوفایی‌دهنده مهارت‌های تفکر انتقادی دانشجویان پرستاری است، پس توصیه می‌شود دانشگاه‌ها و اساتید از این روش آموزشی بیش از پیش بهره گیرند. Introduction: Rapid growth of information and communication technology (ICT) has taken the attention of technology into human needs. One of the basic needs of mankind is critical thinking which has an effective role in the growth and evolution of individual and mankind’s civilization. The influence of many variables on critical thinking has been studied without considering the effect of using blended learning on critical thinking skills among nursing students. Therefore, this research aims to investigate the effects of using blended learning on nursing students’ critical thinking. Method: This was a Quasi-experimental study. The study population was nursing students from Ardabil University of Medical Sciences, Ardebil, Iran. We have chosen two classes using convenience sampling. The tools that have been used in this research were California Critical Thinking Skills Test Form B (CCTST). At the beginning of the study, the questionnaire of critical thinking was accomplished for both control and experimental groups. The experimental group was taught by blended learning method and control group which was taught by face to face method. At the end of the semester, post test of critical thinking skills was accomplished for both groups. Data were analyzed using ANCOVA. Results: There was no significant difference in the mean score in the critical thinking skills between the control and experimental groups before the intervention (control group: 10.93, experimental group 11.25). Results after intervention shown that the score of critical thinking experimental group has significantly increased in comparison with control group’s score (P<0.001). Conclusion: The results of this study have shown that blended learning has significant impact on critical thinking skills and sub-components of analysis, evaluation, and inferential, but it has not significant impact on component of inductive and deductive thinking. So, using of blended learning is one of the important factors of development and prosperity of nursing students’ critical thinking skills. Thus, it is recommended to use this method in educational systems. آموزش، یادگیری تلفیقی، یادگیری الکترونیکی، مهارت‌های تفکر انتقادی، تحلیل Instruction, blended learning, e-learning, critical thinking skills, analysis 49 59 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-51-7&slc_lang=fa&sid=1 B Hajrezayi بهار حاج‌رضایی 10031947532846003604 10031947532846003604 Yes Islamic Azad University دانشگاه علوم و تحقیقات تهران H Roshani alibinasi حسن روشنی علی‌بنه‌سی 10031947532846003605 10031947532846003605 No Shahid Beheshti University دانشگاه شهید بهشتی M Shahalizade محمد شاهعلی زاده 10031947532846003606 10031947532846003606 No Payam Noor University دانشگاه پیام نور M Zeynali مریم زینالی 10031947532846003607 10031947532846003607 No Kharazmi University دانشگاه خوارزمی M Badali مهدی بدلی badalimehdi24@yahoo.com 10031947532846003608 10031947532846003608 No Tarbiat Modarres University دانشگاه تربیت مدرس