2 Journal of Nursing Education

fa تاثیرمداخله آموزشی بر پیشگیری از عوامل خطر بیماری‌های قلبی عروقی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم: کاربرد تئوری شناختی- اجتماعی Assessing the effect of educational intervention on cardiovascular risk factors prevention among girl students of secondrary course in high school: Application of Social Cognitive Theory عمومى General پژوهشی-کمی Quantitative-Research مقدمه: بیماریهای قلبی عروقی، علت اصلی ابتلا، مرگ و میر و ناتوانی در سراسر دنیا هستند. با توجه به تغییر شیوهی زندگی، بسیاری از عوامل خطر بیماریهای قلبی- عروقی از دوران کودکی و نوجوانی آغاز میشود. مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی بر پیشگیری از عوامل خطر بیماریهای قلبی- عروقی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر زرین شهر شهرستان لنجان سال 1394 صورت پذیرفت . روش کار:  پژوهش حاضر یک مطالعه تجربی از نوع مداخلهای بود. دو دبیرستان با تخصیص تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل طبقهبندی شدند. 71 نفر از دانش آموزان و مادرانشان و مربی پرورشی یکی از دبیرستانها به عنوان گروه مداخله و 80 نفر از دانشآموزان و مادرانشان و مربی پرورشی دبیرستان دیگر به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. برنامهی آموزشی برای دانش آموزان و مادران و مربی پرورشی گروه مداخله بر اساس تئوری شناختی اجتماعی  طراحی و اجرا شدکه علاوه بر تاکید بر بعد فردی دانش اموزان به بعد اجتماعی دانش آموزان ( مادران و مربی پرورشی دانشآموزان ) نیز تاکید داشته است و به علت این که بیشتر سازههای این تئوری در حیطه ی یادگیری نگرشی قرار داشتند بیشتر از استراتژیهای آموزشی پرسش و پاسخ و بحث گروهی در جریان آموزش استفاده گردید، برگزار شد . شش ماه پس از اتمام آموزشها دانشآموزان گروه مداخله، پرسشنامهها را تکمیل کردند. سپس دادههای گردآوری شده با استفاده از نرم افزار SPSSنسخه 20 در سطح معنیداری  کمتر از 05/0 مورد بررسی قرار گرفت. از آزمونهای آماری t مستقل، t زوجی، کای اسکوئر و من – ویتنی برای تجزیه و تحلیل دادهها استفاده شد.   یافته ها: نتایج مطالعه، نشان داد که میانگین نمرهی هیچکدام از سازههای مدل تئوریِ شناختی- اجتماعی قبل از مداخله بین دو گروه اختلاف معنادار نداشتند.اما بعد از مداخله، میانگین نمره سازههای دانش و درک موقعیت، انتظار پیامد،  ارزشهای پیامد، خودکارآمدی، خود مدیریتی و خود کنترلی در گروه مداخله و میانگین نمرهی سازه موانع درک شده در گروه کنترل به طور معناداری بیشتر بود اما میانگین نمره سازههای محیط و حمایت اجتماعی  بین دو گروه اختلاف معنادار نداشت. نتیجه گیری: مداخلهی آموزشی از سنین پایین در جهت پیشگیری از عوامل خطر بیماریهای قلبی عروقی، با استفاده از تئوری شناختی- اجتماعی میتواند در کاهش عوامل خطر بیماریهای قلبی- عروقی در دانش آموزان به کار رود.   Introduction: Cardiovascular diseases are the main reason of morbidity, mortality and disability all around the world. According to life style changes it seems that risk factors of Coronary-heart disease started in childhood and adolescence. Current study was conducted to determine the impact of educational intervention on preventing Cardiovascular Diseases risk factors among girl students of secondary school in Zarrin Shahr, Lenjan city 2015-2016. Materials and Methods: This study was an experimental interventional one which two high schools were randomly assigned to intervention and control groups. 71 students, their mothers and a trainee in one of the high schools as intervention group and 80 students and their mothers and another high school educator were selected as control group. An educational program was held for students, their mothers and a trainee in the intervention group. The impact of training on all intervention groups was assessed six months after intrvention. Data were analyzed by SPSS software Version 20. The independent t-test, paired t test, chi-square and Mann – Whitney test were used. The significance level considered less than 0.05  Results: study findings revealed that there was no significant statistically differences between the mean score of demographics and all structures of Social Cognitive Theory before the intervention. After the intervention, the mean score of knowledge structures and perceived Position, outcome expectation, outcome values, self – efficacy, self-management and self – control   in the intervention group and the mean score of perceived barriers structure in control group were higher significantly, but the mean score of environment structures and social support were not significantly different between two groups. Conclusion: Ongoing educational intervention from low ages can be considered as an effective factor in reducting cardiovascular diseases risk factors among students using the Social Cognitive Theory.   بیماری های قلبی عروقی, مدل شناختی- اجتماعی, دانش آموزان Cardiovascular Diseases, Cognitive Social Model, Students 26 37 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-846-1&slc_lang=fa&sid=1 S ghasemi ghale ghasemi سعیده قاسمی قلعه قاسمی S_ghasemi.2011@yahoo.com 100319475328460011346 100319475328460011346 No Tehran Univerity of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران ، تهران ، ایران B mohebbi بهرام محبی roodbar@yahoo.com 100319475328460011347 100319475328460011347 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی ایران ، تهران ، ایران R sadeghi رویا صادقی sadeghir@tums.ac.ir 100319475328460011348 100319475328460011348 Yes Tehran Univerity of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران ، تهران ، ایران A tol آذر طل tol.azar@yahoo.com 100319475328460011349 100319475328460011349 No Tehran Univerity of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران ، تهران ، ایران H mirzaei حامد میرزایی mirzaei_hm2009@yahoo.com 100319475328460011350 100319475328460011350 No Isfahan Univerity of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، اصفهان ، ایران A hassanzadeh اکبر حسن زاده hassanzadeh@hlth.mui.ac.ir 100319475328460011351 100319475328460011351 No Isfahan Univerity of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، اصفهان ، ایران