2 Journal of Nursing Education

fa اثربخشی آموزش مبتنی بر راهبردهای شناختی رفتاری بر استرس ادراک‌شده و عملکرد حل مسئله در نوجوانان بدسرپرست و بی‌سرپرست شهرستان دزفول Effectiveness of Cognitive Behavioral Strategy–Based Training on Perceived Stress and Problem Solving Performance among Orphaned and Neglected Boys in Dezful, Iran تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research چکیده مقدمه: از چالشهای نوجوانان پسر بدسرپرست و بیسرپرست، استرس و عدم مهارت حل مسئله میباشد. لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مبتنی بر راهبردهای شناختی رفتاری بر استرس ادراک شده و عملکرد حل مسئله در پسران بدسرپرست و بی‌سرپرست شهرستان دزفول صورت گرفت. روش‌کار: مطالعه حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، نیمه آزمایشی و از نوع پیشآزمون – پسآزمون با گروه کنترل بود. نمونه پژوهش ۳۰ نفر از نوجوان پسر بی‌سرپرست و بدسرپرست در مراکز بهزیستی شهر دزفول در سال 1403 بودند که به‌صورت در دسترس انتخاب و در دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه استرس ادراک شده (کوهن، ۱۹۸۳) و پرسش‌نامه عملکرد حل مسئله (هپنر و کراسکوف، ۱۹۸۷) استفاده شد. برای گروه آزمایش مداخله آموزش مبتنی بر راهبردهای شناختی رفتاری در 9 جلسه 60 دقیقهای و هفتهای دو بار انجام شد. دادههای گردآوری شده با استفاده از آماره‌های توصیفی میانگین و انحراف معیار و تحلیل کوواریانس در نرمافزار SPSS نسخه 25 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج تحلیل کواریانس نشان داد آموزش مبتنی بر راهبردهای شناختی رفتاری اثر معناداری بر کاهش استرس ادراک‌شده (F=92.1، η²=0.78) و بهبود عملکرد حل مسئله (F=93.26، η²=0.78) نوجوانان پسر بی‌سرپرست و بدسرپرست دارد (001/0p <). نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه آموزش مبتنی بر راهبردهای شناختی رفتاری برای بهبود استرس ادراک شده، عملکرد حل مسئله و تمرکز مجدد بر برنامه‌ریزی پسران بی‌سرپرست و بدسرپرست موثر است، این روش بهعنوان یک شیوه موثر مورد توجه درمانگران و متخصصین حوزه روانشناسی قرار گیرد. <v:group coordorigin="1485,-11" coordsize="9320,0" id="_x0000_s1026" style="position:absolute; left:0; text-align:left; margin-left:82px; margin-top:12px; width:466pt; height:0; z-index:-251660288"> <v:shape coordorigin="1485,-11" coordsize="9320,0" filled="f" id="_x0000_s1027" path="m1485,-11r9320,e" strokeweight="4.25pt" style="position:absolute; left:1485; top:-11; width:9320; height:0"> <v:path arrowok="t"> </v:path></v:shape><w:wrap anchorx="page"> </w:wrap></v:group> Introduction: One of the challenges for adolescent boys in substitute and unsupervised care is stress and lack of problem-solving skills. Therefore, the present study was conducted with the aim of determining the effectiveness of cognitive-behavioral strategy-based training on perceived stress and problem-solving performance in boys in substitute and unsupervised care in Dezful city. Methods: The statistical population was all the homeless boys of the city of Dezful. The sample of the research was 30 unsupervised and abusive adolescent boys in the welfare centers of Dezful city, who were selected as available and randomly assigned to two groups of 15 people, test and control. The research method was a clinical trial of pre-test and post-test type with a control group. Perceived stress questionnaire (Cohen, 1983) and problem solving performance questionnaire (Hepner and Kraskov, 1987) were used to collect data. For the experimental group, ten intervention sessions were conducted based on cognitive behavioral therapy. The collected data were analyzed using descriptive statistics of mean and standard deviation and analysis of covariance in SPSS version 25 software. Results: The results of the analysis of covariance indicate that training for cognitive behavioral strategies has a significant effect on the perceived reduction (F=92.1, η²=0.78) and improvement in problem-solving performance (F=93.26, η²=0.78) of Abused and Neglected Male Adolescents p<0.001). Conclusion: Given that training based on cognitive behavioral strategies is effective in improving perceived stress, problem-solving performance, and refocusing on planning in orphaned and maltreated boys, this method should be considered by therapists and psychology specialists as an effective method.   آموزش راهبردهای شناختی رفتاری, استرس ادراک شده, عملکرد حل مسئله, بدسرپرست و بی‌سرپرست, پسران Cognitive behavioral therapy, Perceived stress, Problem solving performance, Abused and Neglected, Boys. 99 108 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-1968-1&slc_lang=fa&sid=1 Shadi Filli شادی فیلی filli@gmail.com 100319475328460030680 100319475328460030680 Yes کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران Farzaneh Bayat فرزانه بیات bayat@gmail.com 100319475328460030681 100319475328460030681 No گروه روانشناسی، واحد اندیمشک، دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران