دانشگاه علوم پزشکی تهران،تهران،ایران ، sadeghir@tums.ac.ir
چکیده: (6554 مشاهده)
مقدمه: آنتی بیوتیک ها از بین داروهای امروزی بیشترین داروی تجویزی هستند. مصرف غیرمنطقی آنتی بیوتیک ها باعث پیامدهای نامناسبی ازجمله افزایش هزینه های درمانی و مقاومت آنتی بیوتیکی میشود . افزایش خودمراقبتی و خودمدیریتی میتواند باعث کاهش نیاز به مراقبت های اولیه شود . باتوجه به ضروری بودن الگوی صحیح آنتی بیوتیک ها پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی مبتنی برتئوری شناختی اجتماعی برخودمراقبتی و خودمدیریتی برمصرف منطقی آنتی بیوتیک ها درمراجعین به مراکز بهداشتی درمانی جنوب تهران در سال96- 95انجام گرفت.
روش کار: این مداخله ازنوع تجربی(IRCT2016092412460N11) و بر روی 260 نفراز مراجعین به مراکزبهداشتی درمانی جنوب تهران انجام گردید. نمونه گیری به صورت خوشه ای (8 مرکز انتخاب و از 6 مرکز هرکدام 30 نفر و از 2مرکز هرکدام 40 نفر) به صورت تصادفی انتخاب گردید و در دوگروه 130نفری (مداخله و کنترل ) قرارگرفتند . مداخله در چهارجلسه ی آموزشی در مدت45 دقیقه انجام شد . مداخله ی آموزشی در خصوص خودمراقبتی و خودمدیریتی در مصرف منطقی آنتی بیوتیک ها با استفاده از روش های سخنرانی، پرسش و پاسخ ، بحث گروهی و یادآمد آموزشی با استفاده از پیامک و در اختیار قرار دادن پوسترها و پمفلت های آموزشی در گروه مداخله انجام شد . شش ماه پس از اتمام آموزش ها افراد گروه مداخله ، پرسشنامه هارا تکمیل کردند . ابزارگردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه چند وجهی ( اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه استاندارد خودمراقبتی و خودمدیریتی و سوالات محقق ساخته مرتبط با سازه های تئوری شناختی اجتماعی ) بود . داده های گرداوری شده با استفاده از نرم افزار SPSSنسخه 23 مورد بررسی قرارگرفت . از آزمون های آماری کای دو ، tمستقل ، tزوجی برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد .
یافته ها : قبل از مداخله دو گروه از نظر متغیرهای دموگرافیک، سازه های مدل و سوالات خودمراقبتی و خودمدیریتی تفاوت معنی داری نداشتند (05/0 . (p>پس از مداخله ی آموزشی میانگین نمره سازه های تئوری شناختی اجتماعی، سوالات خودمراقبتی وخودمدیریتی درگروه مداخله افزایش معنی دار داشت (001/0> p).
نتیجه گیری : مداخله آموزشی براساس تئوری شناختی اجتماعی میتواند در بهبود خودمراقبتی و خودمدیریتی در زمینه مصرف منطقی آنتی بیوتیک ها درافراد موثر باشد.