fa تاثیر آرام سازی پیشرونده عضلانی بر پیامدهای ناشی از بیماری مولتیپل اسکلروزیس: یک مرورنظام مند و فراتحلیل تخصصي Special مروری Review مقدمه: مولتیپل&shy;اسکلروزیس بیماری التهابی مزمن بوده که باعث تخریب سیستم اعصاب مرکزی می&shy;شود. مطالعات نشان می&shy;دهد که یکی از روش&shy;های غیر دارویی موثر بر درمان بیماری، تکنیک آرام&shy;سازی پیشرفته عضلانی است. هدف مطالعه حاضر تعیین تاثیر آرام&shy;سازی پیشرونده عضلانی بر پیامدهای ناشی از بیماری مولتیپل&shy;اسکلروزیس در مطالعات چاپ شده است.<br> &nbsp;روش کار : این مطالعه مرور نظامند و متا&shy;آنالیز از ابتدا تا فروردین&shy;ماه 1397 انجام شده است. جست&shy;وجو در پایگاه&shy;های اطلاعاتی انگلیسی و فارسی تا پایان فوریه 2018 انجام شد. مطالعاتی که به اجرای تکنیک آرام&shy;سازی پیشرونده عضلانی در مبتلایان به مولتیپل اسکلروزیس پرداخته بودند و داده&shy;های لازم برای ورود به تحلیل دردسترس بود، وارد مطالعه شدند و مطالعات غیرمرتبط و تکراری بدون متن کامل مقاله از مطالعه خارج شدند. به منظور بررسی کیفیت مقالات از چهار مقیاس جَداد، کانسورت، نیوکاسل-اُتاوا و میزان خطر تورش کوکران استفاده شد. جهت آنالیز داده&shy;ها از مدل اثرات تصادفی استفاده گردید و ناهمگنی مطالعات با شاخص I2 بررسی شد. داده‌ها با نرم‌افزار STATA وSPSS &nbsp;نسخه 11 تحلیل شد.<br> یافته &shy;ها: ازمیان 773 مطالعه، 12مقاله انتخاب گردید که طی سال&shy;های 1387تا 1395 انجام شده بودند. مطالعات به تاثیر مثبت و معنادار آرام&shy;سازی پیشرونده عضلانی بر کاهش استرس]7/75%=I2 (50/2-,18/8-)34/5-[، درد]96%=I2 (37/0-,17/4-)27/2-[، خستگی]93%=I2 (55/0-,71/1-)13/1-[، افسردگی]4/87%=I2 (46/3-,98/10-)76/3-[، بهبود کیفیت خواب] 8/77%=I2 (37/2-,05/5-)71/3-[ اشاره داشتند. ضریب همبستگی اسپیرمن بین نمره مقیاس جَداد ،کانسورت و نیوکاسل-اُتاوا ارتباط معنی&shy;داری را نشان داد.<br> نتیجه &shy;گیری: تکنیک آرام&shy;سازی پیشرونده عضلانی را می&shy;توان به عنوان مداخله پرستاری، روشی مناسب، ارزان و کارا در جهت کاهش پیامدهای بیماران مولتیپل&shy;اسکلروزیس توصیه نمود.<br> &nbsp; <strong>Introduction: </strong>Multiple sclerosis (MS) is an inflammatory disease, makes damage in central nervous system<span dir="RTL">.</span> Evidence showed Progressive Muscle Relaxation (PMR) technique is one of the non-pharmacological methods used to treat MS. The purpose of the study was to determining the effect of PMR on the MS&#39;s outcomes in published papers in the field.<span dir="RTL"></span><br> &nbsp;<strong>Method: </strong>This systematic and meta-analysis study were conducted from the beginning to April 2018. English and Persian databases were searched until the February 2018. Studies that implement PMR in MS patients and had available data for analysis were included and irrelevant and duplicated studies were excluded.&nbsp; To quality appraisal of articles, four scales JADAD, CONSORT, Newcastle-Ottawa and Cochran&#39;s risk of bias were used. Data analysis was carried out through the random-effects model, and heterogeneity was investigated by I² index by using the STATA and SPSS software version 11.<br> &nbsp;<strong>Results:</strong> From 773-studies, 12-articles were selected that conducted between years 2008 to 2016. Studies have mentioned a positive and significant effect of PMR on reducing stress [-5.34(-8.18.-2.50) I²=75.7%], pain [-2.27(-4.17.-0.37) I²=96%], fatigue [-1.13 (-1.71.-0.55) I²=93%], depression [-3.76(-10.98.-3.46) I²=87.4%] and improving sleep quality [-5.34(-8.18.-2.50) I²=75.7%]. Spearman&#39;s correlation coefficient between scores of JADAD, CONSORT and Newcastle-Ottawa were significant<span dir="RTL">.</span><br> <strong>&nbsp;Conclusion:</strong> PMR can be recommended as a nursing intervention, a suitable, inexpensive, and effective technique to reduce the outcomes of MS patients.<br> &nbsp; آرام سازی پیشرونده عضلانی, افسردگی, خستگی, خواب, درد, مولتیپل اسکلروزیس. Fatigue, Depression, Multiple sclerosis, Pain, Progressive Muscle Relaxation, Sleep. 61 76 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-190-4&slc_lang=fa&sid=1 Pardis Rahmatpour پردیس رحمت پور par.rahmatpour@gmail.com 100319475328460014777 100319475328460014777 No School of nursing and midwifery, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Leila Karimi لیلا کریمی leilakarimi1487@gmail.com 100319475328460014778 100319475328460014778 No Behavioral Sciences Research Center, Life Style Institute, Nursing Faculty Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Ira مرکز تحقیقات علوم رفتاری، استادیار دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقیه ا...، تهران ، ایران Farshid Rahimibashar فرشید رحیمی بشر fr_rahimibashar@yahoo.com 100319475328460014779 100319475328460014779 No Department of Anesthesiology and Critical Care, School of medicine, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دیپارتمان بیهوشی و مراقبتهای ویژه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Amir Vahedian-Azimi امیر واحدیان عظیمی Amirvahedian63@gmail.com 100319475328460014780 100319475328460014780 No Trauma Research Center, Nursing Faculty, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات تروما، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، تهران، ایران Reza Goharani رضا گوهرانی r.goharani@sbmu.ac.ir 100319475328460014781 100319475328460014781 Yes Department of Anesthesiology and Critical care, school of medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه بیهوشی و مراقبت‌های ویژه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران