fa بررسی تأثیر آموزش ورزش‌های هوازی بر میزان خستگی بیماران مولتیپل اسکلروزیس تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research مقدمه: خستگی از علایم شایع بیماری ام.اس است و اگرچه ورزش برای بیماران مبتلا به ام.اس توصیه شده است، اما تأثیر انواع ورزش‌ها روی میزان شدت خستگی بررسی نشده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ورزش هوازی بر میزان شدت خستگی در بیماران مبتلا به ام.اس طراحی گردیده است. روش: این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی بالینی در بیماران مبتلا به ام.اس در سال 1386 صورت انجام شده است. نمونه پژوهش 80 نفر از بیماران مبتلا به ام.اس مراجعه‌کننده به انجمن ام.اس در شهر تهران بودند که نمره میزان شدت ناتوانی (EDSS) آن‌ها بین 5/5-0 بوده، به روش نمونه‌گیری آسان به طور تصادفی به دو گروه (آزمون و کنترل) تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای شامل 2 بخش بود که بخش اول شامل مشخصات دموگرافیک و اطلاعات مربوط به بیماری و بخش دوم شامل مقیاس اندازه‌گیری خستگی (FSS) بود. FSS ابزاری روا و پایا (84/0=r) که در ایران در پژوهش‌های قبلی استفاده شده است، ورزش‌ها به مدت 6 هفته (18 جلسه) انجام شد در پایان جلسه هیجدم میزان شدت خستگی با مقیاس FSS سنجیده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS v.11.5 و با استفاده از تست‌های پارامتریک نظیر تی‌زوج، تی‌مستقل و کای‌دو تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌ها: آزمون تی‌زوج نشان داد بین دو گروه از نظر شدت خستگی بعد از مطالعه اختلاف معنادار وجود دارد (001/0p<). نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش مبتنی بر این است که ورزش از نوع هوازی در کاهش شدت خستگی بیماران مبتلا به ام.اس تأثیرگذار است، احتمالاً ورزش‌های هوازی با افزایش انرژی در کاهش خستگی مؤثرترند Introduction: Fatigue is a common symptom of Multiple Sclerosis. While the patients are advised to do exercise, no study has been conducted to assess the impact of fatigue on the level of fatigue. This research was conducted to investigate the effect of aerobic exercise on the level of fatigue in patients with Multiple Sclerosis. Method: This clinical trial study was conducted with 80 patients referred to the Multiple Sclerosis Association in Tehran, Iran. The patients' disability status severity was shown to be between 0-5.5 Using the Expanded Disability Status Scale severity (EDSS). The patients chosen using the convenience sampling method were divided to the experiment and control groups. The patients were trained to do exercise for 6 weeks (18 sections). Data was gathered using the Fatigue Scoring Scale. Descriptive and inferential statistics were used for data analysis. Results: There were a statistically significant difference in the level of fatigue between the patients in the experiment and control groups (P<0.001). Conclusion: The aerobic exercise reduced the level of fatigue in patients with Multiple Sclerosis. It is believed that aerobic exercise reduces fatigue through energy conservation. ورزش هوازی، مولتیپل‌اسکلروزیس، خستگی aerobic exercise, Multiple Sclerosis, fatigue 64 73 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-1-13&slc_lang=fa&sid=1 M Pazokian مرضیه پازکیان 10031947532846001117 10031947532846001117 Yes M Shaban مرضیه شبان 10031947532846001118 10031947532846001118 No M Zakerimoghdam معصومه ذاکری مقدم 10031947532846001119 10031947532846001119 No A Mehran عباس مهران 10031947532846001120 10031947532846001120 No B Sanglaje بهرام سنگلجی 10031947532846001121 10031947532846001121 No