fa تأثیر مداخله آموزشی بر سبک زندگی سالمندان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان اسلامشهر: کاربرد مدل اعتقاد بهداشتی تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research مقدمه: هنگامی که سالمندان در یک سبک زندگی ارتقادهنده سلامتی درگیر گردند، احتمالاً به مدت طولانی‌تری از زندگی بدون بیماری و ناتوانی بهره خواهند برد. این مطالعه به منظور تعیین تأثیر مداخله آموزشی براساس مدل اعتقاد بهداشتی بر سبک زندگی سالمندان طراحی و اجرا شد. روش: این مطالعه مداخله‌ای نیمه تجربی دو گروهی برروی 80 فرد سالمند مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان اسلامشهر در سال 93-92 اجرا شد. در مرحله پیش آزمون، نمونه‌گیری از بین سالمندان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهرستان اسلامشهر به صورت تصادفی انجام گردید. سپس مشارکت‌کنندگان با روش Balance Block Randomization به دو گروه مداخله (39 نفر) و گروه مقایسه (41 نفر) تقسیم شدند. افراد گروه مداخله در برنامه‌های آموزشی طراحی شده مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی شرکت نمودند. 3 ماه پس از پایان مداخله، پس آزمون در هر دو گروه مداخله و مقایسه انجام گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS v.19 و آزمون‌های واریانس برای تکرار مشاهدات، کای‌دو، تغییرات میانگین و انحراف معیار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: قبل از مداخله، دو گروه از نظر متغیرهای مورد بررسی مشابه و قابل مقایسه بودند. 3 ماه بعد از مداخله میانگین حساسیت درک شده در دو گروه از نظر آماری معنادار بود (001/0p<). در میانگین شدت درک شده تفاوت معنادار بود (002/0=p). میانگین سازه‌های موانع درک شده و منافع درک شده در دو گروه معنادار بود (001/0p<). همچنین سازه‌های خودکفایتی و راهنماهایی برای عمل سه ماه پس از آموزش تفاوت معناداری نشان دادند (001/0p<). در حیطه پیشگیری تفاوت معناداری مشاهده گردید (03/0=p). همچنین حیطه‌های ورزش و تغذیه تفاوت معناداری نشان دادند (04/0=p). از نظر حیطه‌های استرس و روابط بین فردی در دو گروه از نظر آماری تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0p>). میانگین نمرات سبک زندگی 3 ماه پس از آموزش در گروه مداخله به طور معناداری افزایش یافت (03/0=p). نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه نشان داد که آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر ارتقاء سبک زندگی سالمندان مؤثر می‌باشد. Introduction: Health-promoting lifestyle helps elderly population to enjoy longer life, without burden of diseases or disabilities. This study was designed and performed to determine the effect of educational intervention on lifestyle of elderly population based on health belief model. Method: This quasi-experimental study was performed on 80 elderly individual who visited the clinical centers of Eslamshahr, Iran in 2013-2014. In the pre-test stage, randomized sampling was carried out among the elderly who visited the clinical centers of Eslamshahr. The participants were divided into two interventions (39 persons) and control (41 persons) groups using block randomization method. The intervention group participated in educational courses designed based on Health Belief Model. Three months after the end of the intervention stage, post-test was given to both intervention and control groups. Data were entered into SPSS version 19. Then it was analyzed using repeated measures and Chi-square test. Results: Three months after the intervention, mean perceived susceptibility between both groups was statistically significant. (P<0.001). Mean perceived severity was also significantly different (P=0.002). Mean of perceived barriers and perceived benefits was significantly different in both groups (P<0.001). Similarly, three months after the intervention, self-efficacy components and cues to action were significantly different (P<0.001). Prevention (P=0.03), exercise, and nutrition (P=0.03) showed significant differences. However, no significant differences were noted in stress and interpersonal relations between the two groups (P<0.005). Three months after intervention, mean lifestyle scores increased significantly in intervention group (P=0.03). Conclusion: Education based on health belief model may affect healthy lifestyle promotion in the elderly population. سالمندان, سبک زندگی, مداخله آموزشی, مدل اعتقاد بهداشتی Elderly, lifestyle, educational intervention, health belief model 19 28 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-53-6&slc_lang=fa&sid=1 N Khavoshi نعیمه خاوشی 100319475328460011966 100319475328460011966 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران A Tol آذر طل 100319475328460011967 100319475328460011967 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران D Shojaeizade داود شجاعی‌زاده shojae5@yahoo.com 100319475328460011968 100319475328460011968 Yes Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران A Shamshiri احمدرضا شمشیری 100319475328460011969 100319475328460011969 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران