fa تأثیر آموزش مدیریت استرس بر سلامت روان مادران دارای کودک مبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research مقدمه: بیش فعالی نقص توجه یکی از شایع‌ترین اختلالات روان‌پزشکی کودکان است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر سلامت روان مادران دارای کودک مبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه بوده است. روش: در این پژوهش مداخله‌ای پنجاه و دو مادر کودک مبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. محیط انجام پژوهش درمانگاه تخصصی و فوق تخصصی امام رضا (ع) و بیمارستان حافظ در شهر شیراز در سال 1391 بود. جهت سنجش سلامت روان و استرس از پرسشنامه‌های سلامت عمومی و مقیاس افسردگی-اضطراب- استرس (DASS-21) استفاده شد که قبل، بلافاصله و یک ماه پس از مداخله توسط مادران تکمیل شد. مداخله طی 8 جلسه آموزش 90 دقیقه‌ای به صورت یک بار در هفته انجام شد. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS v.16 و روش آنالیز واریانس اندازه‌های تکراری جهت مقایسه درون گروهی و آزمون تی‌مستقل جهت مقایسه بین گروهی انجام شد. میانگین نمره استرس، اضطراب، افسردگی و سلامت روان پیش از انجام مداخله در بین دو گروه تفاوت معناداری با هم نداشتند. پس از مداخله میانگین نمره استرس و سلامت روان بین دو گروه تفاوت معناداری را نشان داد. به طوری که میانگین نمره استرس در گروه آزمایش (32/4±29/12) به طور معناداری کمتر از گروه کنترل (69/3±77/14) بود. همچنین میانگین نمره سلامت روان در گروه آزمایش (56/10±50/20) به طور معناداری کمتر از گروه کنترل (60/12±70/33) بود. یک ماه پس از پایان مداخله تغییر در میانگین نمرات استرس و سلامت روان همچنان برای گروه آزمایش ثابت باقی ماند. تغییر در میانگین نمرات اضطراب و افسردگی برای گروه آزمایش از لحاظ آماری معنادار بود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها اثربخشی تأثیر آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر سلامت روان مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه را تأیید می‌کند. Introduction: Attention deficit hyperactivity disorder is one of the most common psychiatric disorders in children. The present study aimed to evaluate the effectiveness of stress management program using cognitive behavior approach on mental health of mothers of children with attention deficit hyperactivity disorder. Method: In this interventional study, 52 mothers of the children with attention deficit hyperactivity disorder were randomly allocated into two intervention and control groups. The general health questionnaire was used to measure mental health. In addition, depression - anxiety - stress scale (DASS-21) was used to measure stress. The two instruments were completed by mothers at baseline and immediately one month after the intervention. Cognitive-behavioral stress management program was consisted of eight sessions, each held for 90-minute for 8 weeks. This study was conducted in specialty and subspecialty clinic of Imam Reza and Hafez Hospital in Shiraz in 2012. Results: Data were analyzed with SPSS version 16, repeated measures one-way ANOVA., and independent- samples t-test. At the baseline, no significant difference was found among the three groups regarding the means of stress, anxiety, depression, and mental health. However, there was a significant difference immediately after the intervention. In the intervention group, mean score of stress was significantly lower (12.29±4.32) than the control group (14.77±3.69) (P=0.001). Also, mean score of mental health in the intervention group (20.50±10.56) was significantly lower than the control group (33.70±12.60) (P=0.009). One month after the intervention, mean difference of stress and mental health scores was still significant in the intervention group (P=0.001 and P=0.004). Moreover, mean difference of anxiety and depression for intervention group was significant (P=0.005 and P=0.008). Conclusion: Stress management program had a statistically significant influence on the mental health of mothers of the children with attention deficit hyperactivity disorder. اختلال بیش فعالی نقص توجه, سلامت روان, شناختی- رفتاری, مادران, مدیریت استرس Attention deficit disorder with hyperactivity, cognitive-behavior, mental health, mothers, stress management 58 67 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-239-2&slc_lang=fa&sid=1 Sh Zarei شکوفه زارعی 100319475328460011889 100319475328460011889 No Shiraz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شیراز F Sharif فرخنده شریف fsharif@sums.ac.ir 100319475328460011890 100319475328460011890 Yes Shiraz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شیراز A Alavi Shooshtari علی علوی شوشتری 100319475328460011891 100319475328460011891 No Shiraz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شیراز M Vossoughi مهرداد وثوقی 100319475328460011892 100319475328460011892 No Shiraz University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی شیراز