fa بررسی تأثیر الگوی توانمندسازی بر دیسترس دیابت و کنترل دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 تخصصي Special پژوهشی-کمی Quantitative-Research مقدمه: امروزه توانمندسازی بیمار به عنوان یک برنامه مؤثر در راستای تغییر رفتار در کنترل دیابت به شمار می‌آید. این مطالعه به منظور بررسی ارزشیابی الگوی توانمندسازی بر بهبود دیسترس دیابت و کنترل دیابت در بیماران دیابتی نوع 2 شهر اصفهان طراحی و اجرا شد. روش: این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی شاهددار بود که 140 بیمار در دو گروه مداخله و مقایسه پس از انجام پیش آزمون با انجام تخصیص تصادفی به روش بلوک‌های چهارتایی تصادفی شده وارد شدند. در مرحله پیش آزمون، کلیه اطلاعات دموگرافیک و مرتبط با سلامت و بیماری از بیماران اخذ گردید. سپس افراد گروه مداخله، در پنج گروه چهارده نفری تقسیم شده و در الگوی توانمندسازی با استفاده از استراتژی حل مسأله گروهی و حمایت همسالان که براساس سازه‌های مدل طراحی شده بود شرکت نمودند. افراد گروه مقایسه آموزش رایج مرکز را طبق روال قبل ادامه دادند و به صورت جداگانه بدون تماس با گروه مداخله به تکمیل پرسشنامه‌ها اقدام نمودند. اهداف توانمندسازی در این مطالعه با مفهوم دیسترس دیابت و کنترل دیابت با شاخص HbA1C مورد بررسی قرار گرفت. در پیگیری بلافاصله و سه ماه بعد ابزار دیسترس دیابت بررسی گردید. برای تجزیه و تحلیل داده از نرم‌افزار آماری SPSS v.11.5 و آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شد. یافته‌ها: دو گروه از نظر متغیرهای دموگرافیک با یکدیگر تفاوت معناداری نداشتند (05/0<p). تحلیل متغیر دیسترس دیابت با استفاده از آزمون تکرار مشاهدات نشان داد که روند تغییرات نمرات میانگین در سه مرحله آزمون در گروه مداخله (001/0p و 30/90=f) و در گروه مقایسه از لحاظ آماری معنادار بود (008/0=p و 08/6=f). همچنین آزمون تی نشان داد که در دیسترس دیابت هر دو مرحله بلافاصله پس از آموزش (001/0p و 00/5-=t) و سه ماه بعد (001/0p و 78/7-=t)، بین میانگین‌های گروه مداخله و گروه مقایسه اختلاف معناداری وجود داشت و اثربخشی برنامه توانمندسازی تأیید گردید. همچنین ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که متغیر دیسترس دیابت پس آزمون دوم و HbA1C بین این دو متغیر ارتباط مستقیم و معناداری وجود دارد. به این معنا که با کاهش دیسترس دیابت، میزان HbA1C هم کاهش می‌یافت (001/0p و 59/0=r). نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاکی از این است که آموزش مبتنی بر الگوی توانمندسازی در گروه مداخله با استراتژی‌های حل مسأله گروهی و گروه همسالان دارای اثربخشی در مقایسه با آموزش‌های رایج دیابت در متغیر دیسترس دیابت و کنترل دیابت می‌باشد. Introduction: Patient empowerment is an effective way to reach behavioral changes in diabetes control. The purpose of this study was conducted to investigate the effect of the educational program based on the empowerment model on distress and diabetes control in patients with type 2 diabetes. Methods: A RCT was conducted with 140 patients with type 2 diabetes randomly allocated to intervention and control group. In the intervention group, patients were divided to five groups with 14 patients in each group and participated in the empowerment model-based education program. In the control group, the traditional education was held. Patients’ empowerment and diabetes control were assessed using the diabetes distress questionnaires and HbA1C, respectively. Results: It was revealed that a diabetes distress was reduced significantly in the intervention group in comparison to the control group. It was also found that with decreasing diabetes distress, the level of HbA1C diminished in the intervention group. Conclusion: Education based on the empowerment model in the intervention group resulted in reducing diabetes distress and improving diabetes control in comparison to the traditional education. برنامه آموزشی، الگوی توانمندسازی، دیسترس دیابت، Educational program, empowerment model, diabetes distress, type 2 diabetes, HbA1C 38 47 http://jne.ir/browse.php?a_code=A-10-34-3&slc_lang=fa&sid=1 Davood Shojaeezadeh داود شجاعی زاده 1003194753284600196 1003194753284600196 No Tehran ums د ع پ تهران غلامرضا شریفی زاد 1003194753284600197 1003194753284600197 No isfahan ums د ع پ اصفهان آذر طل a-tol@farabi.tums.ac.ir 1003194753284600198 1003194753284600198 Yes Tehran ums د ع پ تهران محمدرضا مهاجری تهرانی 1003194753284600199 1003194753284600199 No Tehran ums د ع پ تهران فاطمه الحانی 1003194753284600200 1003194753284600200 No Tarbiat modarres u د تربیت مدرس